DE TOEKOMST VAN INTELLIGENTIE BEGINT HIER. Ontdek, ervaar en begrijp de volgende generatie kunstmatige intelligentie.
JavaScript staat uit. Hieronder staat de inhoud van de ervaring; de experimenten werken alleen met JavaScript.
03 — De evolutie
Symbolische systemen
1950 – 1980 · Vastgestelde geschiedenis
Vroege AI bestond uit door mensen geschreven regels en logica. Programma's als de Logic Theorist (1956) bewezen stellingen, expertsystemen in de jaren zeventig en tachtig legden vakkennis vast als ‘als-dan’-regels.
Beperking: Elke regel moest met de hand worden geschreven. Buiten hun smalle domein liepen deze systemen direct vast.
Machine learning
1980 – 2010 · Vastgestelde geschiedenis
In plaats van regels te schrijven, lieten onderzoekers systemen patronen leren uit voorbeelden. Beslisbomen, support vector machines en statistische modellen werden de standaard voor spamfilters, aanbevelingen en spraakherkenning.
Beperking: Mensen moesten nog steeds bepalen welke kenmerken (features) belangrijk waren.
Deep learning
2012 – heden · Vastgestelde geschiedenis
Neurale netwerken met veel lagen, getraind op grote datasets met GPU's, leerden zelf hun kenmerken. De doorbraak van AlexNet in beeldherkenning (2012) zette een golf in gang, van vertaling tot eiwitstructuren.
Beperking: Vraagt veel data en rekenkracht; de interne werking is moeilijk te verklaren.
Generatieve AI
2017 – heden · Huidige stand
De transformer-architectuur (2017) maakte grote taalmodellen mogelijk die tekst, code en beelden genereren. Deze systemen voorspellen statistisch wat volgt, op basis van enorme hoeveelheden trainingsdata.
Beperking: Kan overtuigend klinkende fouten maken (‘hallucineren’) en begrijpt de wereld niet op de manier waarop mensen dat doen — hoe ver dat begrip reikt, is onderwerp van debat.
Autonome AI-agents
Nu in ontwikkeling · Huidige stand
Taalmodellen worden gekoppeld aan gereedschap: zoeken, code uitvoeren, software bedienen. Zo kunnen ze taken in meerdere stappen uitvoeren. Dit is actief onderzoeks- en productgebied.
Beperking: Betrouwbaarheid over lange taken, veiligheid en toezicht zijn nog onopgeloste vraagstukken.
Hypothetische AGI
Onbekend · Speculatief
Algemene kunstmatige intelligentie zou elke intellectuele taak minstens zo goed kunnen als een mens. Er is geen overeenstemming over de definitie, of het haalbaar is, of over een tijdlijn.
Beperking: Dit is geen voorspelling. Deze vorm is bewust abstract: niemand weet hoe zo'n systeem eruit zou zien.
06 — Het onbekende
Wat is intelligentie?
Wat we weten Er bestaat geen enkele algemeen aanvaarde definitie. Psychologen meten deelvaardigheden zoals redeneren, geheugen en taalbegrip; AI-onderzoekers meten prestaties op taken.
Wat open is Of intelligentie één eigenschap is of een verzameling vaardigheden, en of het lichaam en de omgeving er onlosmakelijk bij horen.
Speculatie Sommigen zien intelligentie als ‘het vermogen doelen te bereiken in veel verschillende omgevingen’ — een definitie die mens en machine op één schaal zou zetten.
Kunnen machines begrijpen?
Wat we weten Taalmodellen leren statistische verbanden in tekst en kunnen daarmee verrassend goed redeneren op sommige taken, en verrassend slecht op andere.
Wat open is Of ‘begrijpen’ meer is dan het juiste gedrag vertonen. Filosofen discussiëren hier al decennia over, onder meer via het Chinese-kamer-argument van John Searle (1980).
Speculatie Mogelijk is begrip geen alles-of-niets-eigenschap, maar een glijdende schaal waarop systemen ergens kunnen staan.
Wat onderscheidt AI van AGI?
Wat we weten Huidige AI is sterk in afgebakende of taalgerichte taken. AGI verwijst naar een hypothetisch systeem dat breed inzetbaar is en zich flexibel aanpast, zoals mensen.
Wat open is Er is geen afgesproken test of drempel. Verschillende organisaties hanteren verschillende definities.
Speculatie Schattingen over wanneer AGI er zou kunnen zijn lopen uiteen van enkele jaren tot ‘nooit’. Geen enkele schatting is betrouwbaar gebleken.
Wat zijn de grenzen van huidige systemen?
Wat we weten Huidige systemen kunnen feitelijke fouten maken, zijn gevoelig voor de formulering van vragen, nemen vooroordelen uit data over en hebben moeite met betrouwbaar plannen over lange termijn.
Wat open is Welke grenzen fundamenteel zijn en welke verdwijnen met meer data, rekenkracht of nieuwe architecturen.
Speculatie Sommige onderzoekers verwachten dat schaalvergroting genoeg is; anderen denken dat er fundamenteel nieuwe ideeën nodig zijn.
Hoe kan geavanceerde AI de samenleving raken?
Wat we weten AI verandert nu al werk in onder meer klantenservice, programmeren en vertaling. De Europese AI-verordening (AI Act) stelt sinds 2024 regels aan risicovolle toepassingen.
Wat open is Hoe de voordelen en risico's verdeeld worden, en hoe democratisch toezicht kan bijblijven met de snelheid van ontwikkeling.
Speculatie Scenario's lopen uiteen van grote wetenschappelijke doorbraken tot ernstige verstoringen. Welke werkelijkheid ontstaat, hangt ook af van keuzes die mensen nu maken.
AGI Nederland is een onafhankelijk platform om kunstmatige intelligentie te verkennen. Geen overheidsinitiatief. Algemene kunstmatige intelligentie (AGI) bestaat nog niet, en niemand weet of en wanneer die er komt.